Rębków Rembków, Rempków - tak też pisano  - Ile tych Rębkowów jest? Jest Rębków Stary, Rębków Kolonia, Rębków Podsadowiec, Rębków Podbiele, Rębków Borki, Rębków Parcele no i Rębków Michałówka i to jest jeden duży Rębków.

Od czego pochodzi nazwa Rębków? Prawdopodobnie od słowa "rąbać" a dokładnie od wyrębów, wyrębków - a tak określano siedliska powstałe na miejscu wyrąbanych lasów. Czy ta informacja  poniżej może świadczyć o innym pochodzeniu nazwy Rębków? 

Ile lat ma Rębków?

Na terenie dzisiejszej wsi i w najbliższych okolicach znajdowane są ślady osadnictwa ludzkiego na przestrzeni 6.500 lat! Czyli jest to miejsce przyjazne dla ludzi! W samym Rębkowie oznakowane jest pięć stanowisk archeologicznych, trzy nieoznakowane /lub źle oznakowane/ i jedno prawdopodobne. Istnieje duże prawdodpodobieństwo, że na terenie pól wsi Rębków znajdują się jeszcze nie dokryte grobowce z epoki Kultury Amfor Kulistych, kurhan i stare grodzisko po którym pozostała tylko odbarwiona ziemia w kształcie koła o średnicy około 150-200m. 

• ponieważ w akcie kupna Garwolina z roku 1407 jest wymieniona Wola Rębkowska należy sadzić, że wieś Rębków istniała przynajmniej 200 lat wcześniej,
• 1565 rok - lustracja folwarku w Rębkowie - opis
• w 1576 roku wieś Rębków jest wymieniana jako jedna z 24 wsi wchodzących w skład parafii Garwolin /
• 1617 rok - lustracja folwarku w Rębkowie - opis
• 1771 rok Rembków jest jedną z posiadłości zarządzanych przez Stefana Bielińskiego,
• 1773 rok nadany na lat pięćdziesiąt Antoniemu Zabłockiemu,
• wrzesień 1791 - bunt chłopów w Rębkowie, odmowa wykonywania pańszczyzny i dostawy danin - przywódcy buntu to: Wojciech Starosz, Łukasz Aluchnia, Antoni Siejka, Tomasz Ludowski, Maciej Krupa, Kazimierz Bachus, Wojciech Makulski, Sebastyjan Koczyk, Grzegorz Balas - dzierżawca Walenty Kurosz wystąpił do władz o przysłanie wojska w celu wymuszenia posłuszeństwa,
• 1814 rok osiedla się Hieronim Piotrowski - żołnierz napoleoński, a to tablica nagrobna jego syna
• 1863  Powstanie Styczniowe - z tego prawdopodobnie okresu pochodzi szubienica oraz pamięć o represjach, - w rodzinie Piotrowskich przekazywana jest opowieść o przodku który wielokrotnie na koniu uciekał kozakom,
• 1864 uwłaszczenie chłopów we wsi Rębków, na 47 osób wymienionych w dokumencie uwłaszczeniowym 10 to kobiety - może to oznaczać, że straty wśród mężczyzn były wynikiem udziału w Powstaniu,
  
• budowa kolei Warszawa - Lublin oddanej do użytku w 1877 roku - tory kolejowe odcięły część pól od wsi a także cześć wsi zwanej Kolonia Rębków. Jak głosi legenda tory miały przechodzić przez skraj Garwolina lecz nasyp i kolej przecięły by pastwiska garwolskie i zebrano w mieście na łapówkę dla inżyniera aby wytyczyć kolej daleko od miasta. Prawdopodobnie inżynier dostał także łapówkę od Hordliczki aby kolej przechodziła obok jego dóbr. Skutkiem tych dwóch łapówek stacja kolejowa Garwolin jest w odległości 5 km od miasta! Też dobrze.
• 1883 założono w Rębkowie Towarzystwo Trzeźwości /Gazeta Świąteczna  nr 40  i  42 z 1883 roku/ [źródło -1]
  
• 1888 rok - Słownik Geograficzny podaje że wieś Rembków ma 67 domów mieszkalnych, 681 mieszkańców i leży 8 wiorst /~8,5 km/ od Pilawy
• poborowi wcieleni do armii carskiej walczyli w wojnie z Japonią - 1905,
• 1905  zerwanie tablicy z  orłem carskim - naczelnik kazał aresztować trzech podejrzanych  lecz wszyscy chłopi z Rębkowa chcieli iść do więzienia i naczelnik zląkł się i wypuścił aresztowanych,
• 1906 22 marca  w majątku Rębków nieznany człowiek wzywał do rewolucji, strajkowała służba dworska /źródło T. Piesio "Historia ruchu ludowego w powiecie garwolińskim"/
  
• 1907 założenie sklepu spółdzielczego w Rębkowie,
  
• I Wojna Światowa - sprzeczne informacje o zachowaniu się Niemców, jedne przekazy mówią, że witano ich jako wyzwolicieli /opiekowano się grobami Niemców na cmentarzu w Garwolinie/ inne, że Niemcy stosowali drastyczne represje, dzieci ze szkoły w Rębkowie są dobrze ubrane - lepiej niż w 1956 roku!
• w grudniu 1915 roku powstało z inicjatywy nauczyciela Stefana Dziubaka Koło Młodzieży w Rębkowie  "Świt" - organizowano wieczorowe kursy dokształcające oraz amatorskie przedstawienia teatralne,
• 1918 niepodległość po 123 latach zaborów -
• 1918 - Podsadowiec - spłoneło 10 zabudowań, zgineły dzieci Stanisława Cichomskiego,
• 1919 -spłoneły  zabudowania Antoniego Talara oraz cztery gospodarstwa i budynek szkoły
• 1920 rok - Bolszewicy na trzy dni opanowują Garwolin,
• 1924 - spłoneła karczma - dziś stoi tam dom i sklep Wielgoszów,
• 1921 r. pożar w Rębkowie - wg informacji umieszczonej na stronie Straży Pożarnej Łaskarzewa http://free.of.pl/l/laskare/historia_osp.html
• teatr z Rębkowa wystawia sztuki "Macocha" i "Zagłoba swatem" /? 1932/
• budowa mostu z kamiennymi filarami na Wildze i drogi na Parcele, do budowy drogi użyto piasku z pola Mianowskiego, miejsce to było zwane Prośna Górka lub szwedzkie okopy,
• w sąsiedniej wsi w Górkach 1935 r. - powstaje przy źródle kapliczka murowana, dla upamiętnienia zdarzeń, związanych z objawieniami Matki Bożej
• zabójstwo na zlecenie - lata trzydzieste
• 1933 - spłoneły domy Zięciny i Rychlików,
• pożar części Rębkowa w 1937 roku, szkoła mieści się w budynku przy remizie strażackiej - dziś w tym budynku znajduje się sklep,
• 8 maj 1938 - zespół z Jagodnego  w Rębkowie sztukę teatralną " Jak kowalicha  wykiwała diabła"
  
• w Warszawie jedna z ulic na Grochowie zostaje nazwana "Rębkowska"
• 1938- 1939 - prace archeologiczne na przypadkowo odkrytym cmentarzu z epoki amfor kulistych /ponad 4000 lat/
• 1939 - odkrycie starożytnego cmentarzyska na polu Mianowskich - wojna przerwała prace, stanowisko jest nieoznaczone i brak jest danych o znaleziskach
• II Wojna Światowa - represje w trakcie wojny i po wojnie -
• 1.      Na początku września 1939 roku lotnictwo niemieckie zrzuciło bomby w rejonie mostu kolejowego na rzece Wilga. Most nie został uszkodzony, pozostały tylko 3 leje po wybuchach bomb. W tym samym dniu została zrzucona bomba lotnicza w rejonie budynku chlewni dzierżawionej przez Celińskich, po wybuchu bomby pozostał tylko lej.
• 2.      W miesiącu wrześniu samolot niemiecki ostrzelał z karabinu maszynowego rolników (robotników rolnych) przebywających na polach dzierżawionych przez Celińskich. Moja mama Stanisława Rumak była naocznym świadkiem tego zdarzenia. Gdy usłyszała szum samolotu położyła się między redlinami w ziemniakach. Podczas tego nalotu nikt nie został ranny.
• 3.      Piwnica zlokalizowana w pobliżu pałacyku na terenie dworu służyła jako schron dla mieszkańców pałacyku  i osób zatrudnionych  u Celińskich.  Po usłyszeniu szumu samolotów, oraz gdy były informacje na temat planowanego działania uzbrojonych grup niemieckich na tym terenie to najczęściej kobiety wraz z dziećmi biegły do piwnicy (nietypowego schronu). /punkty 1-3 wg Andrzeja Rumaka/
• 1944 - kontygenty zabierane przez Armię Czerwoną były trzy- czterokrotnie większe od zabieranych przez Niemców /źródło strona 470  T. Piesio "Historia ruchu ludowego w powiecie garwolińskim"/
• pożar Rębkowa w latach pięćdziesiątych - trudno było gasić gdyż wybuchała amunicja,
• 1958 rok oddanie do użytku murowanej szkoły - wybudowana z inicjatywy Jadwigi Pludrakowskiej która przez wiele lat była dyrektorką szkoły,
•  

Kultura materialna wsi

Zawody

Występujące imiona w Rębkowie lub dokumentach związanych z Rębkowem

Linki:

1. http://www.ornatowski.com/places/garwolin.htm - wzmianka o wsi książęcej Wola Rębkowska,
2. http://www.stoczeklukowski.pl/index.php?id=4&a=3&b=1 - czas Powstania Listopadowego   http://republika.pl/magazynarchotyszczuk/rebkow_parcele.pdf

Zdjęcia, dokumenty:

1. zdjęcie rury drewnianej – wykopana podczas budowy budynku Szczepana Karczmarczyka, w odległości około 30 metrów od niej już wcześniej znajdowano podobne fragmenty lecz nie zostały zachowane, miejsce to charakteryzuje się wypływem kilku źródeł, legenda głosi że w wiekach średnich tam było wójtostwo. Odległość do szubienicy – około 150 metrów,

2. ubezpieczenie majątkowe – okres międzywojenny – bardzo ciekawe

3. jak to wybijano szyby w szkole – jw,

Źródła

1. Tadeusz  Piesio "Historia ruchu ludowego w powiecie garwolińskim 1864-1949 Warszawa 2001"
2. 
   

Stefan Jerzy Siudalski © 2003 aktualizacja 23.09.05

Powrót do strony głównej